خواص ترب کوهی: در طب سنتی ایرانی، طبع ترب کوهی گرم و خشک است. ترب کوهی گیاهی با طعم تند است که خواص خوراکی و درمانی متعددی دارد. ترب کوهی اواخر پاییز برداشت میشود. لذا ترب کوهی تازه را در پاییز میتوان خرید. در ادامه ضمن اشاره به خواص ترب کوهی، جدول ارزش غذایی و مقدار برخی از ویتامینها و مواد معدنی و مغذی آن ارائه خواهدشد.
خواص ترب کوهی
- ترب کوهی کالری و چربی کمی دارد. اما فیبر خوراکی، ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهای آن فراوان است. ترب کوهی ضدالتهاب و آرامشبخش است.
- طبق برخی مطالعات، ترب کوهی ضدباکتری و ضدمیکروب قدرتمندی است و برای درمان آنفولانزا و اختلالات تنفسی سودمند است.
- ترب کوهی ترکیبات شیمیایی گیاهی غیرفراری دارد که طعم تند ترب کوهی ناشی از آنهاست. برخی از این ترکیبات خاصیت آنتیاکسیدانی سمزدایی دارند.
- برخی از ترکیبات شیمیایی گیاهی غیرفرار ترب کوهی به ترشح آنزیمهای هضمکننده غذا کمک و گوارش را تهسیل میکند. بههمین جهت اشتها را نیز افزایش میدهد.
- ترب کوهی ویتامین ث قابلتوجهی دارد. ویتامین ث آنتیاکسیدان محلول در آب قدرتمندی است. صد گرم ترب کوهی ۲۹ میلیگرم ویتامین ث دارد که ۴۱ درصد نیاز روزانه انسان را تامین میکند.
- ویتامین ث با افزایش سطح ایمنی، احتمال ابتلا به بیماریهای ویروسی را کاهش میدهد. ویتامین ث همچنین رادیکالهای آزاد مضر را نابود میکند و احتمالا خاصیت ضدسرطان و ضدعفونت نیز دارد.
- مواد معدنی ادویه ترب کوهی مثل سدسیم، پتاسیم، منگنز، آهن، مس، روی و منیزیم، در حد متوسط است. آهن از عوامل ضروری در فرآیند سوختوساز سلولی است و در تولید گلبولهای قرمز خون در مغز استخوان نیز ضروری است.
- پتاسیم از ترکیبات مهم سلولی است و به تنظیم ضربان قلب و فشار خون کمک میکند.
- ترب کوهی مقادیر کمی ویتامین نظیر ب۲، ب۳، ب۵، ب۶، و ب۹ دارد.
خرید ترب کوهی
هنگام خرید ترب کوهی، آنهایی را که تازه و سفت هستند انتخاب کنید. دقت کنید که ریشهها بدون جوانه و بدون کپک و بدون لک باشند.
نحوه نگهداری و مصرف، جهت حفظ بهتر خواص ترب کوهی
- ترب کوهی را میتوانید در کاغذ بپیچید و در یخچال بگذارید. در اینصورت ۶ تا ۹ ماه سالم میماند.
- خاک روی ترب کوهی را میتوانید با پارچه مرطوب پاک کنید. سپس آنرا بهآرامی با آب سرد بشویید و بگذارید تا خشک شود. اگر بخشی از ترب کوهی را بریدید، بخش دیگر را درون پاکت کاغذی نسبتا گشاد و در یخچال نگهدارید تا خشک نشود.
- ترب کوهی نیز مانند بسیاری از دیگر ادویهها طعم خود را زود از دست میدهد. برای نگهداری عطر و طعم ترب کوهی میتوانید آن را تنها کمی پیش از مصرف رنده کنید.
نحوه تعدیل طعم تند ترب کوهی
ترب کوهی طعم تندی دارد که شاید با هر طبعی سازگار نباشد. برای کاهش تندی ترب کوهی میتوانید آن را رنده کنید و سپس به هر پیمانه ترب کوهی، ۲ تا ۳ قاشق سرکه سفید و نیم قاشق نمک بیافزایید.
جدول ارزش غذایی و خواص ترب کوهی
ارزش غذایی ۱۰۰ گرم ترب کوهی خام و میزان جذب مواد مغذی آن در مقایسه با نیاز روزانه انسان به درصد در جدول فهرست شده است.
| کالری و مواد مغذی | ارزش غذایی | میزان تامین نیاز روزانه (در ۱۰۰ گرم) |
| انرژی | ۴۸ کیلوکالری | ۲% |
| کربوهیدارتها | ۱۱.۲۹ گرم | ۹% |
| پروتئین | ۱.۱۸ گرم | ۲% |
| چربی کل | ۰.۶۹ گرم | ۳% |
| کلسترول | ۰ میلیگرم | ۰% |
| فیبر خوراکی | ۳.۳ گرم | ۹% |
| ویتامینها | ||
| ب ۹ (فولاتها) | ۵۷ میکروگرم | ۱۴% |
| ب ۳ (نیاسین) | ۰.۳۸۶ میلیگرم | ۲.۵% |
| ب ۵ (اسید پانتوتنیک) | ۰.۰۹۳ میلیگرم | ۲% |
| ب ۶ (پیریدوکسین) | ۰.۰۷۳ میلیگرم | ۶% |
| ب ۲ (ریبوفلاوین) | ۰.۰۲۴ میلیگرم | ۲% |
| ب ۱ (تیامین) | ۰.۰۰۸ میلیگرم | کمتر از ۱% |
| ویتامین آ | ۲ واحد | کمتر از ۱% |
| ویتامین ث | ۲۴.۹ میلیگرم | ۴۱% |
| الکترولیتها | ||
| سدیم | ۳۱۴ میلیگرم | ۲۱% |
| پتاسیم | ۲۴۶ میلیگرم | ۵% |
| مواد معدنی | ||
| کلسیم | ۵۶ میلیگرم | ۶% |
| مس | ۰.۰۵۸ میلیگرم | ۶% |
| آهن | ۰.۴۲ میلیگرم | ۵% |
| منگنز | ۲۷ میلیگرم | ۷% |
| فسفر | ۰.۱۲۶ میلیگرم | ۵.۵% |
| روی | ۰.۸۳ میلیگرم | ۸% |
هشدار درباره مصرف ترب کوهی
وقتی ترب کوهی را خرد یا رنده میکنید گاز سولفید آلیل از آن منتشر میشود که میتواند پوست، مخاط و چشمها را ملتهب کند. اضافه کردن لیمو ترش یا سرکه به ترب کوهی میتواند تندی آن را کاهش دهد و از عوارض یادشده جلوگیری کند.